{loadposition centrum_wolontariatu}
Odpowiedzi na ten zbiór pytań pochodzą zarówno z Ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie jak i z własnego doświadczenia pracowników Regionalnego Centrum Wolontariatu przy Stowarzyszeniu POLITES.
1. Czy wolontariuszem może być osoba niepełnoletnia?
W przypadku osób, które nie są pełnoletnie na rozpoczęcie działalności woluntarystycznej wymagana jest zgoda przedstawiciela ustawowego (zazwyczaj – rodziców). Organizacje chcące korzystać z pracy niepełnoletnich wolontariuszy, aby uniknąć ewentualnych nieprzyjemności powinny prosić kandydatów o przedstawienie pisemnej zgody rodziców. W placówkach opiekuńczo – wychowawczych (zaliczamy do nich domy dziecka i świetlice środowiskowe) wolontariuszami mogą być tylko osoby pełnoletnie.
2. Czy wolontariusz musi posiadać szczególne uprawnienia?
W zasadzie wolontariuszem może zostać każda osoba bez szczególnych uprawnień. Jednakże, jeżeli wolontariusz ma wykonywać świadczenie, dla wykonywania którego przepisy wymagają, np. określonych badań, uprawnień etc., to wolontariusz powinien takie badania przejść lub też posiadać stosowne uprawnienia. Wymóg ten wynika ze szczególnego charakteru niektórych zadań, które mogą być powierzane przez organizację wolontariuszowi, m.in.: w zakresie pomocy społecznej, ochrony zdrowia, działania na rzecz osób niepełnosprawnych. Wolontariusz musi posiadać kwalifikacje tylko wtedy, gdy obowiązek ten wynika z przepisów prawa.
3. Czy podmioty gospodarcze mogą korzystać z pomocy wolontariuszy?
Ustawa nie przewiduje możliwości angażowania wolontariuszy przez podmioty gospodarcze. Oznacza to, że w żadnej sytuacji firmy, sklepy, kancelarie prawne czy biura rachunkowe nie mogą korzystać z pomocy wolontariuszy. Nawet, gdy podejmują działania prospołeczne.
4. Czy wolontariusz musi mieć podpisane porozumienie?
Wolontariusz pracuje w organizacji na podstawie i w oparciu o porozumienie zawarte z organizacją. W przypadku wolontariatu przekraczającego 30 dni porozumienie musi mieć formę pisemną. Dla porozumień obejmujących wolontariat krótkoterminowy (poniżej 30 dni) wystarczy forma ustna. Jednakże zawsze na żądania wolontariusza porozumienie musi zostać zawarte na piśmie.
5. Co powinno zawierać porozumienie?
Porozumienie powinno zawierać zakres, sposób i czas wykonywania świadczenia, a także postanowienie o możliwości jego rozwiązania.
6. Czy wolontariusz w trakcie lub po zakończeniu świadczenia może zażądać wydaniami pisemnego zaświadczenia?
Tak. Takie zaświadczenie powinno zawierać informację o tym, co wolontariusz robił w ramach swoich obowiązków oraz jakie zdobył doświadczenie. Organizacja ma obowiązek wystawić zaświadczenie na każdą prośbę wolontariusza.
7. Czy organizacja ma obowiązek pokrywania kosztów podróży służbowych i diet wolontariusza?
Tak, organizacja ma obowiązek pokrywania kosztów podróży służbowych i diet wolontariusza na zasadach dotyczących pracowników. Jednakże wolontariusz może się zrzec tego uprawnienia podpisując odpowiednie oświadczenie.
8. Zgłoszenie wolontariusza do powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego
Ustawa przewiduje możliwość zgłoszenia wolontariusza do powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, jeżeli wolontariusz nie jest ubezpieczony z innego tytułu. Wolontariusz zgłoszony przez organizację do ubezpieczenia zdrowotnego zostaje objęty tym ubezpieczeniem z dniem określonym w umowie pomiędzy zgłaszającą organizacją a Narodowym Funduszem Zdrowia, a przestaje być nim objęty z dniem rozwiązania umowy bądź po upływie miesiąca zaległości w opłacaniu składek. Składka jest opłacana przez zgłaszającą organizację i liczona jest od kwoty minimalnego wynagrodzenia.
9. Kiedy wolontariuszowi przysługuje ubezpieczenie od Następstw Nieszczęśliwych Wypadków?
Ubezpieczenie NNW organizacja zobowiązana jest pokrywać w razie zawarcia umowy na czas krótszy niż 30 dni. W tym wypadku organizacja musi wykupić dla swoich wolontariuszy ubezpieczenie NW.
Jeżeli natomiast organizacja zawiera porozumienie na czas dłuższy niż 30 dni i na czas określony to wolontariusz zostaje objęty ubezpieczeniem na mocy tzw. małej ustawy wypadkowej.
W wypadku zawarcia umowy z wolontariuszem na czas nieokreślony organizacja musi wykupić mu ubezpieczenie NW przez pierwszych 30 dni. Od początku drugiego miesiąca wykonywania świadczeń przez wolontariusza zostaje on objęty ubezpieczeniem na mocy małej ustawy wypadkowej.
10 Czy osoba bezrobotna, posiadająca z tego tytułu zasiłek może być wolontariuszem?
Tak. Ustawa mówi, że wolontariusz wykonuje świadczenia odpowiadające świadczeniom pracy, a nie świadczy pracy, oznacza to, że nie jest pracownikiem w rozumieniu Kodeksu Pracy.
11. Czy praktyki studenckie mogą być zamienione na wolontariat?
Nie. Praktyki studenckie to forma zdobywania praktycznej wiedzy związanej z kierunkiem studiów. Ich odbycie jest obowiązkiem studenta wynikającym np. z regulaminu uczelni. A wolontariusz to osoba, która ochotniczo i bez wynagrodzenia wykonuje świadczenia odpowiadające świadczeniom pracy, wykraczając poza obszar swoich codziennych obowiązków.
12. Czy obcokrajowiec może być wolontariuszem w Polsce?
Tak. Obcokrajowiec może z być wolontariuszem na zasadach określonych w ustawie – nie potrzebuje pozwolenia na podęcie świadczeń jako wolontariusz.
13. Czy świadczenia wolontarystyczne mogą być traktowane jako darowizna?
Nie. Świadczenia wolontarystyczne nie mogą być traktowane jako darowizna.
14. Czy członek/członkini stowarzyszenia może być wolontariuszem w swojej organizacji?
Tak. 12 marca 2010 roku weszły w życie zmiany w dotychczasowej ustawie o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Jedna z nich mówi, że członek lub członkini swojej organizacji może być w niej jednocześnie wolontariuszem.
15. Czy organizacja ma obowiązek wysyłania wolontariusza na dodatkowe szkolenia z zakresu działalności, jakiej się podejmuje jako wolontariusz?
Nie. Jednakże jeżeli organizacja uzna, że ma na takie szkolenie środki i uważa udział w szkoleniu za zasadny, to może zapewnić wolontariuszowi udział w interesujących szkoleniach.
16. Czy wolontariusz powinien prowadzić legitymację wolontariusza/ kartę świadczeń wolontarystycznych?
Nie jest to obowiązkowe. Jednakże legitymacja/ karta świadczeń są cenne z punktu widzenia dokumentowania podejmowanych przez wolontariusza aktywności.
17. Czy Szkolny Klub Wolontariusza musi być gdzieś zarejestrowany?
Nie.
18. Czy w organizacji przyjmującej wolontariuszy musi być koordynator pracy wolontariuszy?
Nie jest to obowiązek prawny. Natomiast doświadczenie podpowiada, że w organizacji powinna być wyznaczona osoba, która będzie koordynowała pracę wolontariuszy, przeprowadzała wstępną rozmowę, wprowadzi wolontariuszy w życie organizacji, wskaże zakres zadań, dba o relacje z wolontariuszami oraz o jakość świadczeń.
19. Jak można nagradzać swoich wolontariuszy?
Jest wiele form i możliwości nagradzania swoich wolontariuszy. W zależności od zasobów i środków, którymi dysponujemy, mogą być to np.: listy gratulacyjne, dyplomy, zaproszenia na dodatkowe warsztaty, zaproszenia na spotkania zespołu pracowników, informacja na stronie internetowej, pochwała przed innymi wolontariuszami, powierzanie coraz bardziej odpowiedzialnych zadań, wdrażanie pomysłów wolontariuszy, wpis do księgi pamiątkowej, impreza z okazji Dnia Wolontariusza, wysyłanie kartek okolicznościowych, drobne gadżety, własne stanowisko pracy itd.
